نماز استخارة

الف) معنای استخارة: استخارة یعنی طلب کردن خیر از الله متعال در اموری که مصلحت آن مشخص نیست.

ب) نماز استخارة سنت است و دارای دو رکعت است و دعای استخارة را می توان قبل از سلام دادن و ویا بعد از سلام دادن خواند اما اگر قبل از سلام دادن خوانده شود بهتر است.

ج) دعای استخارة: جابر بن عبدالله روایت می کند که:«رسول الله صلی الله علیه وسلم در تمام امور استخاره را به ما تعلیم می دادند چنان که سوره ای از قرآن را به ما تعلیم می دادند و می فرمودند: زمانی که یکی از شما قصد انجام کاری را دارد باید غیر از فرض دو رکعت نماز بخواند آن گاه بگوید:«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْتَخِیرُکَ بِعِلْمِکَ وَأَسْتَقْدِرُکَ بِقُدْرَتِکَ وَأَسْأَلُکَ مِنْ فَضْلِکَ الْعَظِیمِ، فَإِنَّکَ تَقْدِرُ وَلا أَقْدِرُ وَتَعْلَمُ وَلا أَعْلَمُ وَأَنْتَ عَلامُ الْغُیُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ کُنْتَ تَعْلَمُ أنَّ هَذَا الأَمْرَ ، خَیْرٌ لِی فِی دِینِی وَدُنْیَایَ وَمَعَاشِی ووَعَاقِبَةِ أَمْرِی فَاقْدُرْهُ لِی وَیَسِّرْهُ لِی ثُمَّ بَارِکْ لِی فِیهِ، اللَّهُمَّ َإِنْ إن کُنْتَ تَعْلَمُ أنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِی فی دِینِی وَمَعَاشِی وَعَاقِبَةِ أَمْرِی فَاصْرِفْهُ عَنِّی وَاصْرِفْنِی عَنْهُ وَاقْدُرْ لِیَ الْخَیْرَ حَیْثُ کَانَ ثُمَّ أَرْضِنِی بِهِ». بعد از این که این دعا را خواند حاجتش را بگوید.(صحیح بخاری/ ح6382)

تذکر: اگر شخص چند بار استخاره کرد اما به هدفش نرسید و مصلحت کارش همچنان بر وی پوشیده ماند، نزد شخصی عالم، صالح ، خیرخواه و مورد اعتماد برود و با او مشورت کند. زیرا الله متعال در قرآن می فرماید: «وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ»: (و در کارها با آنها مشورت کن و هرگاه تصمیم به کاری گرفتی بر خداوند توکل کن قطعنا خداوند توکل کنندگان را دوست دارد).

این بود مطالبی مختصر پیرامون نماز استخارة. مرا از دعای خیرتان فراموش نکنید.

سقط جنین

سوال: برای جنین سقط شده نمازه جنازه وجود دارد؟

جواب: آری. برای جنین سقط شده نماز جنازه خوانده می شود. رسول الله در حدیثی فرموده اند:«السِّقْطُ یُصَلَّى عَلَیْهِ وَیُدْعَى لِوَالِدَیْهِ بِالْمَغْفِرَةِ وَالرَّحْمَةِ»: (بر جنین سقط شده نماز جنازه خوانده شود و برای پدر و مادرش دعای رحمت و مغفرت بکنند). (سنن أبی داود/ ش: 3180، السنن الکبرى للبیهقی/ ش: 6866، مسند أحمد/ ش:18174 و...)

سوال: برای جنین چند ماه نماز جنازه خوانده می شود؟

جواب: زمانی برجنین سقط شده نماز جنازه خوانده می شود که روح در آن دمیده شده باشد و روح بعد از چهار ماه تمام در آن دمیده می شود. ولی اگر جنین قبل از چهار ماهگی سقط شود بر او نماز جنازه خوانده نمی شود زیرا میت محسوب نمی گردد.

سوال: جنین چند ماهگی زنده می شود؟

جواب: جنین بعد از لقاح نطفه دارای حیات نباتی گیاهی است که فقط تغذیه و رشد دارد اما جنین بعد از چهار ماه که بر او روح دمیده می شود، زنده می شود. رسول الله  صلى الله علیه وسلم در حدیثی مراحل رشد جنین و زمان دمیده شدن روح را این چنین بیان کرده است: «إِنَّ أَحَدَکُمْ یُجْمَعُ خَلْقُهُ فِی بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِینَ یَوْمًا ثُمَّ یَکُونُ فِی ذَلِکَ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِکَ ثُمَّ یَکُونُ فِی ذَلِکَ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِکَ ثُمَّ یُرْسَلُ الْمَلَکُ فَیَنْفُخُ فِیهِ الرُّوحَ»: (آفرینش شما چنین است که نطفه بعد از چهل روز شکل خون منجمد به خود می گیرد بعد از چهل روز دیگر به صورت تکه گوشتی در می آید و پس از گذشت صد و بیست روز فرشته ای از جانب خداوند فرستاده می شود تا در آن روح بدمد). (صحیح مسلم/ ش:6893)

سوال: با جنین سقط شده باید چه کار کرد؟         

جواب: جنین اگر قبل از چهار ماهگی سقط شده است دراین صورت غسل و نماز ندارد و آن را در پارچه ای پیچیده و دفن شود. اما اگر سقط جنین بعد از چهارماهگی باشد در این صورت او را غسل داده و برای جنین نماز بخوانند و در قبرستان دفن شود.

سخت گیری پدر و مادر در ازدواج

یکی از مشکلات جامعه ی ما در بحث ازدواج سخت گیری های بی جهت و بی دلیل پدر و مادرها است. بسیاری از جوانانی که در تاکسی یا در مجالس مختلف و  یا در فضای مجازی با بنده درد دل می کنند بیشتر آنها از سخت گیری های بی دلیل پدر و مادرها شکایت دارند.

قبل از این که به این بحث بپردازم باید نکته ی مهمی را به همه ی جوانان عزیز بگویم و آن این که:

معمولا سخت گیری های پدر و مادرها در امر ازدواج و انتخاب همسر آینده بی دلیل نیست چون آنها تجربه های زیادی در این امر دارند و قطعنا پدر و مادرها خوشبختی فرزندان شان را می خواهند و همواره تلاش آنها این است که فرزندان شان در آینده آرامش داشته باشند و آرامش با انتخاب فرد ایده آل محقق خواهد شد. پس پدر و مادرها بنابر مصلحت ها، چیزهایی را می دانند که ما به دلیل عدم تجربه کافی از آنها آگاهی نداریم به همین جهت اجازه نمی دهند که فرزندشان با هرکسی ازدواج کند.

(به ادامه مطلب بروید)

حکم بوسیدن دست علما

یکی از مسایلی که امروز با آن مواجه هستیم و خیلی ها از آن سوال می کنند؛ مساله بوسیدن دست علماست که برخی این عمل را ناپسند می دانند به همین جهت شاید این سوال مطرح شود که آیا چنین عملی جایز است یا نه؟

به طور کلی بوسیدن دست علما، پدر و مادر و بزرگترها اگر برای احترام باشد اشکالی ندارد و حرمتی برای چنین عملی وجود ندارد.

حضرت عایشه رضی الله عنه می گوید: «إذا دخلت علیه قام إلیها فأخذ بیدها، وقبلها، وأجلسها فی مجلسه، وکان إذا دخل علیها قامت إلیه، فأخذت بیده فقبلته، وأجلسته فی مجلسها»: «زمانی که حضرت فاطمه رضی الله عنها بر رسول الله صلی الله علیه و سلم وارد می شد رسول الله صلی الله علیه و سلم جلوی ایشان بلند می شد و دستش را می گرفت و می بوسید و فاطمه را جای خودش می نشاند و همچنین زمانی که رسول الله صلی الله علیه و سلم بر فاطمه وارد می شد فاطمه جلوی رسول الله بلند می شد و دست مبارک رسول الله صلی الله علیه و سلم را می گرفت و می بوسید و رسول الله صلی الله علیه و سلم را در جای خودش می نشاند». (سنن أبی داود/ ش:5217)، (الشریعة للآجری/ ش:1609)، (المستدرک على الصحیحین/ ش:4732) و..

امام نووی رحمه الله در مورد بوسیدن دست علما می گوید: «تقبیل ید الرجل لزهده وصلاحه أو عمله أو شرفه أو صـیانته أو نحو ذلک من الأمور الدینیة لا یکره بل یستحب فان کان لغناه أو شوکته أو جاهه عند اهل الدنیا فمکروه شدید الکراهة»: «بوسیدن دست شخصی به خاطر زهد و تقوا و صالح بودن یا به خاطر علم و شرف و جایگاه دینی او باشد، نه تنها مکروه نیست بلکه مستحب هم می باشد اما اگر بوسیدن دست شخص به خاطر ثروت و جایگاه دنیایی او باشد، این کار بسیار ناپسند و زشت است». (فتح الباری / ج11/ ص 57) و (تحفة الأحوذی/ ج7/ ص437)

همچنین حافظ ابوبکر اصبهانی کتابی در رابطه با بوسیدن دست نوشته است و در آن کتاب آثار صحیحی از صحابه و تابعین ذکر کرده است که بیانگر جواز این عمل است.

تذکر: برخی از علما بوسیدن دست را به طوری کلی مکروه می دانند اما هیچ کس این عمل را حرام نمی داند.

اما لازم دانستم پیرامون بوسیدن دست چند نکته ای را بدانیم:

بوسیدن دست شخص به خاطر ثروت و جایگاه دنیایی که دارد، جایز نیست.

بوسیدن دست نباید عادت شود به طوری که شخص دست خودش را جلو بیاورد تا دستش را ببوسند.

این کار باعث متکبر شدن عالم یا آن بزرگ نشود که بر دیگران تکبر نمایند.

بوسیدن دست کسی که از این عمل خوشحال می شود و توقع دارد که مردم دست او را ببوسند، جایز نیست.

این کار باعث از بین رفتن مصاحفه نگردد.

به این ترتیب با توجه این توضیحات و نکاتی که بیان شد اگر کسی دست پدر و مادر، علما و یا بزرگی را جهت احترام بوسید اشکالی ندارد.

جایگاه و اهمیت سنت

الله متعال برای هدایت مؤمنین و پرهیزگاران چراغ هایی را در راه انسان قرار داده است تا انسان به وسیله ی این چراغ ها در تاریکی های دنیا دچار گمراهی و انحراف نشوند. الله متعال برای هدایت بشر قرآن را نازل کرد و در این کتاب دستور عمل های زندگی را بیان و نیازهای بشر برآورده کرده است.
برای محقق شدن اهداف قرآن و توضیح آیات، الله متعال محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم را به عنوان پیامبر انتخاب کرد.
پیامبر وظیفه داشت آیات قرآن که از جانب الله بر وی نازل می شد را به مردم برساند و علاوه بر این ایشان وظیفه داشت آیاتی که کلی هستند را توضیح و تشریح کند تا ابهامی باقی نماند. 

نماز وتر

نماز وتر از جمله نمازهایی است که رسول الله همیشه آن را می خواند و امتش را بر خواندن این نماز سفارش کرده است و این نماز را حقی برای هر مسلمان دانسته است. به همین جهت لازم دانستم پیرامون نماز وتر و شکل خواندن صحیح آن مطالبی را به شما عزیزان ارائه دهم. امید است مفید واقع شود. 

حکم و روش خواندن قنوت در نماز

خواندن قنوت در نماز وتر و در نمازهای فرض (هنگام مصیبت) سنت است.

روش خواندن قنوت

قبل از رفتن به رکوع و یا بعد از رکوع، دست هایش را بالا ببرد و الله عز و جل را حمد و ثنای کند و بر پیامبر درود بفرستد و بعد از آن دعاهایی که مسنون است را بخواند.

انس می گوید:« رأیت رسول الله صلى الله علیه و سلم فی صلاة الغداة رفع یدیه فدعا علیهم »: (رسول الله صلی الله علیه و سلم را دیدم که در نماز صبح دست هایش را بالا برده بود و بر علیه آنها (قاتلین قراء) دعا می کرد). (مسند احمد/ ش: 12425)

دعاهای مسنونی که در قنوت می توان خواند زیاد است که جهت نمونه به دو مورد از آنها اشاره می کنم:

«اللَّهُمَّ اهْدِنِى فِیمَنْ هَدَیْتَ وَعَافِنِى فِیمَنْ عَافَیْتَ وَتَوَلَّنِى فِیمَنْ تَوَلَّیْتَ وَبَارِکْ لِى فِیمَا أَعْطَیْتَ وَقِنِى شَرَّ مَا قَضَیْتَ إِنَّکَ تَقْضِى وَلاَ یُقْضَى عَلَیْکَ وَإِنَّهُ لاَ یَذِلُّ مَنْ وَالَیْتَ وَلاَ یَعِزُّ مَنْ عَادَیْتَ تَبَارَکْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَیْتَ » و یا گاهی این دعا: «اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْتَعِینُکَ وَنَسْتَغْفِرُکَ، وَنُؤْمِنُ بِکَ ، وَنَخْضَعُ لَکَ ، وَنَخْلَعُ وَنَتْرُکُ مَنْ یَکْفُرُکَ ، اللَّهُمَّ إِیَّاکَ نَعْبُدُ، وَلَکَ نُصَلِّى وَنَسْجُدُ، وَإِلَیْکَ نَسْعَى وَنَحْفِدُ، نَرْجُو رَحْمَتَکَ وَنَخَافُ عَذَابَکَ الْجَدَّ، إِنَّ عَذَابَکَ بِالْکَافِرِینَ مُلْحَقٌ».

و می تواند به همراه این دعاها، دعاهای منسون دیگری را هم بخواند مثلا این دعا: «اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِى دِینِىَ الَّذِى هُوَ عِصْمَةُ أَمْرِى وَأَصْلِحْ لِى دُنْیَاىَ الَّتِى فِیهَا مَعَاشِى وَأَصْلِحْ لِى آخِرَتِى الَّتِى فِیهَا مَعَادِى وَاجْعَلِ الْحَیَاةَ زِیَادَةً لِى فِى کُلِّ خَیْرٍ وَاجْعَلِ الْمَوْتَ رَاحَةً لِى مِنْ کُلِّ شَرٍّ » و یا این دعا: « اللَّهُمَّ إِنِّى أَعُوذُ بِکَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْکَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَالْهَرَمِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِى تَقْوَاهَا وَزَکِّهَا أَنْتَ خَیْرُ مَنْ زَکَّاهَا أَنْتَ وَلِیُّهَا وَمَوْلاَهَا اللَّهُمَّ إِنِّى أَعُوذُ بِکَ مِنْ عِلْمٍ لاَ یَنْفَعُ وَمِنْ قَلْبٍ لاَ یَخْشَعُ وَمِنْ نَفْسٍ لاَ تَشْبَعُ وَمِنْ دَعْوَةٍ لاَ یُسْتَجَابُ لَهَا».

محل خواندن قنوت:

در دو جا رسول الله قنوت خوانده است.

رسول الله در نماز وتر قبل از رفتن به رکوع قنوت می خواند.

أبی بن کعب می گوید: « أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قنت فی الوتر قبل الرکوع»: (پیامبرصلى الله علیه وسلم در نماز وتر، قنوت را قبل از رکوع خواند). (ابوداود/ ش:1427) و (نسائی/ ش:1699) و (ابن ماجه/ ش:1182)

رسول الله هنگام مصیبت در نماز صبح بعد از رکوع قنوات می خواند.

از أنس رضی الله عنه سوال شد: « هَلْ قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه وسلم فِى صَلاَةِ الصُّبْحِ؟ قَالَ: نَعَمْ بَعْدَ الرُّکُوعِ یَسِیرًا»: ( آیا رسول الله در نماز صبح قنوت خوانده است؟ أنس گفت: بله بعد از رکوع).(بخاری/ ش: 4089) و (مسلم/ ش:677)

این بود مختصری از روش و محل خواندن قنوت در نماز. مرا در دعاهای خودتان فراموش نکنید.

خواندن سوره ی فاتحه در نماز

خیلی از دوستان در مورد خواندن سوره فاتحه پشت سر امام سوال کرده بودند که آیا خواندن سوره فاتحه لازم است یا نه. به همین جهت تصمیم گرفتم مطالبی پیرامون این موضوع بنویسم.

خواندن سوره ی فاتحه در نماز واجب است و نماز بدون خواندن آن صحیح نمی باشد. زیرا:

رسول الله صلی الله علیه و سلم در یک حدیثی فرموده اند:«لا صلاة لمن لم یقرأ بفاتحة الکتاب» (صحیح بخاری/ ش: 5006 و...) : (کسی که سوره ی فاتحه را نخواند، نمازش صحیح نیست)

و در حدیثی دیگر می فرماید: «کل صلاة لایقرأ فیها بفاتحة الکتاب فهی خداج » (صحیح مسلم/ ش: 395) : ( هر نمازی که در آن سوره ی فاتحه خوانده نشود، ناقص است.) و... .